Muzeu Memento Mori

In de 16e en 17e eeuw was de dood een alledaagse routine. Pestepidemieën eisten tot de helft van de stedelijke bevolking, oorlogen, hongersnood en het ontbreken van effectieve geneeskunde maakten het menselijk leven ongelooflijk broos.

Onder deze omstandigheden maakten de kapucijner monniken de dood tot het centrum van hun spirituele leven. Zij zagen er niet een tragisch einde in, maar een 'overgang' (*Transitus*) naar het eeuwige leven — en daarom verborgen zij de dood niet, maar maakten er een voortdurende herinnering aan de vergankelijkheid van het bestaan van. Deze benadering, gevormd in het tijdperk van de Contrareformatie, werd de basis van hun voornaamste boodschap aan de levenden: *Memento Mori* — 'gedenk te sterven'.

De kapucijner crypten vervulden dezelfde rol als preken: zij leerden de gelovigen de 'kunst van het goed sterven' (*Ars Moriendi*). Maar in plaats van woorden gebruikten de kapucijnen hun eigen stoffelijke resten. Bij de kapucijnen werden de monniken zelf de epitafen — hun botten, omgevormd tot architectuur.

De crypte aan de Via Veneto werd aangelegd tussen 1631 en 1870. In zes kapellen, verbonden door een dertig meter lange gang, zijn de resten verzameld van ongeveer 3700 kapucijner monniken die van de 16e tot de 19e eeuw in Rome stierven. De botten liggen er niet wanordelijk opgestapeld, maar zijn verwerkt in ingewikkelde patronen: wervels vormen rozetten en slingers, ribben en sleutelbeenderen zijn samengevoegd tot zandlopers, sterren en kroonluchters, schedels vormen bogen en nissen waarin skeletten in monnikspijen staan, bekken- en dijbenen dienen als draagconstructies. Achter dit alles schuilt een diepe spirituele betekenis. Zoals de heilige Franciscus van Assisi in zijn 'Zonnelied' schreef, is de dood 'onze broederlijke Lichaamsdood', die men niet hoeft te vrezen, maar met vreugde moet aanvaarden als de deur naar het eeuwige leven.

Voor de ingang van de crypte gaan bezoekers door het Kapucijnenmuseum. De acht zalen vertellen de geschiedenis van de orde van haar ontstaan in de 16e eeuw tot op heden, over de eenvoud van het leven, de nabijheid tot de armen en de geest van broederschap die de kapucijnen altijd hebben gekenmerkt. In het museum worden ook liturgische gewaden en voorwerpen getoond, getuigenissen van het missionaire werk van de orde over de hele wereld en is er een sectie gewijd aan de meest vereerde figuren van de kapucijner traditie — waaronder de heilige Felix van Cantalice en de eerbiedwaardige pater Mariano van Turijn.

Wij nodigen u uit voor deze bijzondere reis — naar een wereld waar botten een ontwerpelement worden, de dood over het leven spreekt en de hoop op de verrijzenis de vergankelijkheid in schoonheid verandert.