音频游览 Schip De Batavia

Inleiding De Batavia

Het schip ‘de Batavia’ ligt aan de waterkant. Let goed op het verkeer bij het oversteken van de weg.

Je staat hier voor de reconstructie van het schip De Batavia, een handelsschip van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, (VOC). Dit 17de eeuwse handelsschip was ooit het grootste schip van die tijd. Maar waarom is juist de Batavia gekozen om opnieuw te bouwen? 

Er bestaat een origineel journaal (verslag) uit de 17de eeuw, die de verschrikkingen beschrijft van de ondergang van de Batavia. Toen in 1963 ook het wrak van de Batavia voor de kust van Australië werd gevonden, begon het idee te ontstaan. Een directe aanleiding was misschien wel het plan van regisseur Paul Verhoeven om een film te maken over de dramatische ondergang van de Batavia. Een donkere bladzijde in de Nederlandse maritieme geschiedenis. 

Het verhaal gaat zo: 

In de vroege ochtend van 4 juni 1629, tijdens haar eerste reis naar ‘de Oost,’ liep de Batavia vast op een rif voor de kust van Australië. Aan boord waren 341 mensen: soldaten, vrouwen, en kinderen. De overlevenden werden naar een eiland gebracht, dat nu bekendstaat als Bakeneiland. Pas drie maanden later, in september, arriveerde er een reddingsschip. Wat er in de tussentijd op het eiland gebeurde, is een duister verhaal. Een groep opvarenden kwam in opstand. Deze muiterij leidde tot de dood van 125 medepassagiers. De film over deze gebeurtenissen is er nooit gekomen, maar het schip zelf wel!

Het wrak van de Batavia is weliswaar teruggevonden, maar hoe bouw je zo’n schip opnieuw, zonder bouwtekeningen? Voor de reconstructie van de Batavia maakte scheepsbouwer Willem Vos gebruik van een belangrijk boek uit 1671: Aaloude en Hedendaegsche Scheeps-Bouw en Bestier, geschreven door de Amsterdammer Nicolaas Witsen. Dit werk bood waardevolle aanwijzingen over scheepsbouw in die tijd.

Daarnaast liet Vos zich inspireren door een ander beroemd schip: het Zweedse koningsschip de Vasa uit 1628. Op veel plekken in de reconstructie van de Batavia zou je duidelijk overeenkomsten kunnen zien met de constructie van de Vasa.

Bovendien leerden de bouwers veel door te experimenteren in de praktijk. Stap voor stap kwamen ze zo tot hun eigen inzichten en oplossingen. Deze combinatie van historische bronnen, vergelijking en experiment bracht de Batavia weer tot leven.