Audioguía Stolpersteine Roermond

Over deze audiotour

Deze audiotour gaat langs alle Stolpersteine in Roermond. Stolpersteine zijn gedenktekens voor de mensen die in de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s zijn verdreven, gedeporteerd en vermoord. In Roermond gaat het om Joden. De Stolpersteine of struikelstenen hebben een messing plaatje met daarop de namen van deze mensen en liggen vóór de huizen waar ze voor het laatst woonden. De tour vertelt bij elk huis het verhaal van de Joden die langere of kortere tijd in Roermond gewoond hebben. Wanneer zijn ze gekomen? Welke beroep hadden ze? Hoe kwamen ze in handen van de bezetter en hoe is het hen vergaan? Het zijn verhalen die gevoelens oproepen van verbazing of verontwaardiging, van ongeloof of medelijden; maar ook van bewondering voor de moed van het verzet en de kracht waarmee het leed doorstaan is. 

Praktische informatie

Om niemand te vergeten zijn alle 29 adressen opgenomen, vanwaar Joden zijn weggevoerd. De hele route is ongeveer 10 kilometer en duurt ongeveer 3,5 uur. Uiteraard kunnen ook delen van de route gelopen worden. Fietsen is een optie, zeker voor de locaties buiten de binnenstad. De route begint op de Markt in het centrum van Roermond.

Achtergrond

Eeuwenlang mochten Joden in Roermond, zoals in veel steden, slechts korte tijd in de stad verblijven. Pas aan het einde van de 18e eeuw kregen ze gelijke rechten. Toen begin 19e eeuw de economie in Roermond opbloeide, kwamen de eerste Joodse handelaren zich hier vestigen en ontstond er een Joodse gemeenschap. Afgezien van de uitgesproken Jodenhaat van sommige katholieke geestelijken, werden de Joden in Roermond over het algemeen als volwaardige burgers gezien en met respect behandeld.

Vanaf 1933 kwam er een stroom Joodse vluchtelingen vanuit Duitsland op gang. Ze waren gevlucht voor de tegen Joden gerichte terreur van de nazi’s. Sommigen hadden familiecontacten in Roermond en zochten bij hen hulp en een veilig heenkomen. Maar ook anderen kwamen er aan om er te blijven of om verder te reizen. Roermondse Joden, zoals Sallie Goudsmit en Cees Hiegentlich, hielpen de vluchtelingen en regelden eventueel onderdak.

De overheid daarentegen, zowel het Rijk als het lokale bestuur, hanteerde een streng vluchtelingenbeleid. Zeker toen het aantal Joodse vluchtelingen toenam stuurde ze hen vaker terug naar nazi-Duitsland. In het beste geval werden ze gedoogd; zelfs de Katholieke Kerk verzette zich in deze jaren meer tegen de Jodenvervolging dan de overheid.

Met dank aan Jac Lemmens. Bronnen: Stolpersteine Roermond - Gemeentearchief Roermond; Hein van der Bruggen, Aspecten van Joods leven in Roermond 1275-2018 (Hilversum 2021); Joodsmonument.nl; aanvullende informatie John Vaessen; historische foto’s Gerard van de Garde; stemmen Kirsten Paulus, Hubert van Hoof en Robin Vinck; geluidstechniek 3Sun-recordings; productie Artof museumprojecten. (Wijnandsrade 2022). Mede mogelijk gemaakt door Gemeente Roermond en het Prins Bernard Cultuurfonds Limburg.