Audio tour Stad binnen de vesting

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was 's-Gravenzande de meest geïsoleerde plaats in het Westland. Door de aanleg van de Duitse verdedigingswerken werd het dorp vrijwel volledig afgesloten van de buitenwereld. De Westlandse kust was onderdeel van de Atlantikwall, de verdedigingslinie die de Duitsers langs de hele Noordzeekust, van Noorwegen tot Frankrijk, aanlegden om te voorkomen dat de Geallieerden met hun invasieleger succesvol konden landen. Onderdeel van deze verdedigingslinie was 'Festung Hoek van Holland', en daar was 's-Gravenzande een onderdeel van. Als militair gebied was de kuststrook voor de 'Westlanders verboden terrein en daarom wierpen de Duitsers forse blokkades op. Zo legden zij rond Hoek van Holland twee grote versperringen aan. Die bestond uit twee ringen. De tweede ring die rond 's-Gravenzande lag en die bekendstond als 'de tankgracht', sloot het gebied vrijwel volledig af van de buitenwereld. Daardoor ontstond een vrij unieke situatie dat de bewoners van het dorp niet meer vrij in en uit 's-Gravenzande konden gaan. De enige plek waar dat kon was een bewaakte doorgang: de 'Sperre'. Om daar doorheen te komen had je een Ausweis nodig. Deze 'Sperre' op de Monsterseweg was niet de enige: ook bij de Waalbrug was er één. Voor de's-Gravenzanders was 'De Sperre' een grote hindernis die nog eens extra benadrukte dat ze in bezet gebied woonden.

In het militaire gebied dat door de Sperre werd afgeschermd vond je tientallen bunkers waarin de Duitse soldaten aten, slapen en verbleven. Een aantal van die bunkers staan er nog steeds. Zoals die achter de Intratuin: een zogenaamde 501, een onderkomen voor 10 manschappen, en een 676 bunker. Dat is een bunker met daarin een 407 pantser afweerkanon. Omdat burgers tijdens de oorlog niet bij de bunkers mochten komen zijn er bijna geen foto's uit die tijd van bewaard gebleven. Deze bunkers zijn gespaard na de oorlog omdat het slopen ervan niet zo eenvoudig is. Die bij Oranjesluis is opgeblazen, maar dat kon niet overal. Soms liet men de bunker ook wel in de grond zakken en het gebeurde ook dat ze beplant werden, zoals de bunkers in Arendsduin aan de overkant van de Monsterseweg. Na de oorlog gingen er ook gezinnen in of zelfs óp een bunker wonen door de grote woningnood. Naast de Intratuin staan verschillende huizen die boven op een bunker gebouwd staan.