Huis ten Bosch

Paleis Huis ten Bosch (1647)
Architect: Pieter Post, verbouwing en uitbreidingen (1733 - 36) door Daniel Marot.
Interieurschilderingen van o.a. Jacob van Campen, Jacob Jordaens, Jan van der Heyden, Jan Lievens.
Woonhuis van o.a. koning Lodewijk Napoleon en koning Willem I. Sinds 1981 woonpaleis van koningin Beatrix.
Niet toegankelijk.

Huis ten Bosch is gebouwd in opdracht van stadhouder Frederik Hendrik (1584-1647), zoon van Vader des Vaderlands Willem van Oranje. Frederik Hendrik werd geboren en stierf gedurende de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648), de Opstand van de Nederlanden tegen de Spanjaarden. De Sael van Oranje, zoals Huis ten Bosch eerst werd genoemd, is een mausoleum voor een Oranjeheld.
Frederik Hendrik hield van het gevecht en de politiek, maar ook van kunst en cultuur. Hij bemoeide zich intensief met het ontwerp van zijn paleizen. Zijn nieuwe buitenplaats in het Haagse Bos was nog niet af toen hij stierf.
Echtgenote Amalia van Solms had haar man lief en de kunst. Zij besefte dat haar echtgenoot echt een groot man was. Tot in de eeuwigheid moesten zijn heldendaden in de herinnering blijven. Dus wijzigde zij de plannen. De Sael van Oranje moest een herinnering zijn aan een triomfator, groot veldheer, vredestichter en mecenas. De bekende Engelsman Samuel Pepys, op bezoek in Den Haag in mei 1660, noemde de Sael van Oranje ‘one of the most beautiful rooms for pictures in the whole world.’ Vooral de schildering van de ‘ontroostbare weduwe’ zelf, Amalia van Solms geschilderd door Gerard van Honthorst, maakte op hem diepe indruk.
Prins Frederik Hendrik was een echte oranjeheld. Op zijn zestiende vocht hij mee in de slag bij Nieuwspoort (1600), twee jaar later voerde hij al een leger aan en vervolgens was hij generaal van de ruiterij. Hij volgde in 1625 zijn halfbroer Maurits van Oranje op als opperbevelhebber van het Staatse leger en de vloot en als stadhouder van de provincies Holland, Zeeland, Utrecht, Gelderland en Overijssel. In 1632 werd hij ook benoemd tot stadhouder van Groningen en Drenthe. In de lange oorlog tegen Spanje was de Republiek duidelijk aan de winnende hand. Het was de tijd van Piet Hein en de Zilvervloot.
Behalve het Huis ten Bosch, liet Frederik Hendrik ook de paleizen Huis ter Nieuburch en paleis Honselersdijk bouwen. De prins was zeer geïnteresseerd in architectuur en Franse bouwwerken als het Palais de Luxembourg. Zijn voorbeeld was de koning van Frankrijk Hendrik IV, zijn peetoom, die grote invloed had op de Franse hofarchitectuur.