Historische wandeling

Beusichem (lokaal wel Beuzekom genoemd) is gelegen in het voormalige graafschap Buren.

Beusichem (lokaal wel Beuzekom genoemd) is gelegen in het voormalige graafschap Buren. Het vormde een zelfstandige gemeente van 1811 tot 1 januari 1978. Deze gemeente Beusichem omvatte naast Beusichem zelf ook het dorp Zoelmond en een groot deel van de huidige gemeente Culemborg. Tussen 1811 en 1817 behoorden ook Ravenswaaij en Rijswijk tot de gemeente Beusichem. In 1978 werd de gemeente Beusichem bij de gemeente Buren gevoegd. Enkele jaren eerder was al een deel van de gemeente Beusichem Culemborgs grondgebied geworden.

De oudste vermelding van dit dorp is te vinden in een eind-11e-eeuws afschrift van een oorkonde, die is opgesteld tussen 918 en 948. De tekst, betreffende een lijst van bezittingen van de St. Maartenskerk te Utrecht luidt: "insulam... iuxta Buosinhem qui propior ville Riswic". In oudere literatuur wordt als oudste datum het jaar 866 vermeld, maar bovenstaande datering is de meest waarschijnlijke.

In de loop der eeuwen is heel wat met de schrijfwijze van deze plaatsnaam gegoocheld. De betekenis is taalkundig als volgt te verklaren. 'Chem' is afgeleid van 'hem', dat woonplaats betekent in het Oudnederlands. 'Beuse' is een verbastering van Boso, een persoonsnaam, die in Oudgermaans 'vijand' betekent. Dat is weer een afleiding van 'bosi', dat vijandig betekent, denk aan 'boos'. Vrij vertaald zou Beusichem dan betekenen: 'woonplaats van (de familie van) Boso' of 'woonplaats van de vijand'.

Het gebied was eigendom van de heren van Beusichem, waarvan de oudste vermelding gevonden wordt in 1196. Het was een telg van dit geslacht dat het stadsrecht van Culemborg uit 1318 bevestigde. Voor het overige werd de naam van het geslacht met evenzovele variaties geschreven als die van het dorp.