Museum

MuseumBuitenexpositie Bezet & Vrij

Only in Dutch

Museum info

About the museum

In 2020 vieren we in heel Nederland de bevrijding omdat 75 jaar geleden de Tweede Wereldoorlog eindigde. Samen herdenken we dan die oorlogsjaren. Vrijheid is niet vanzelfsprekend, daarom blijven we de verhalen van de bezetting vertellen.

 

Je staat hier aan het begin van de bordenroute Bezet & Vrij. Hier zie je het IJsselstein van de bittere jaren ‘30 en ‘40. Een tijd met een andere werkelijkheid. Een tijd van aanleiding en gevolg. We willen hier iets laten zien van de realiteit van die moeilijke jaren die voeding gaven aan het nationaal-socialisme en leidden tot vrijwillige en verplichte uitzending naar Nederlands-Indië. De gemeenschap stond voor dramatische keuzes die de hele samenleving tot ver na 1945 op zijn kop zette.

 

Op het monument bij de Oude Nicolaaskerk staan de namen van de gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog en die van de IJsselsteiners die zijn omgekomen in Nederlands-Indië. Hun verhaal krijgt hier een gezicht.

 

Het begint al op de eerste dag van de oorlog. De IJsselsteinse vliegenier Nico Steenbeek door de vijand boven zee neergehaald.

 

Na de eerste oorlogsdag, in mei 1940, vangen we 3000 evacués op uit het strijdgebied tussen de Grebbelinie en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Na de capitulatie op 15 mei 1940 gaan zij weer terug naar huis. Maar in 1944 komen er weer vluchtelingen uit de frontlinie naar IJsselstein. Zij worden dan, vanwege het voedseltekort in de hongerwinter, vooral ondergebracht bij boerengezinnen buiten de stad.

 

Als op 16 mei 1944 er een landelijke razzia op Roma en Sinti plaatsvindt, worden er in IJsselstein twee mensen opgepakt. Ze worden afgevoerd naar kamp Westerbork. We weten dat één van hen via kamp Auschwitz in kamp Buchenwald terechtkomt, hij wordt na de oorlog als vermist opgegeven.

 

Burgemeester Abbink Spaink speelt een belangrijke rol in de oorlog. Als tijdens de bezetting de zittende gemeenteraad wordt opgeheven blijft hij om de IJsselsteinse belangen te dienen. Tijdens een werkstaking op 1 mei 1943 kan hij maar net voorkomen dat er drie mensen worden geëxecuteerd. Kort hierna wordt hij ontslagen en in zijn plaats wordt de NSB’er Henri Moot benoemd als burgemeester van IJsselstein. Op 13 maart 1944 pleegt de lokale verzetsgroep een overval op het gemeentehuis. Ze nemen persoonsbewijzen en distributiebonnen mee en sluiten burgemeester Moot en enkele ambtenaren op in de kluis.

 

In februari 1945 worden zeven Benschopse verzetsstrijders gefusilleerd door de Duitsers. Burgemeester Moot speelt een kwalijke rol bij dit ‘Verraad van Benschop’. Gelukkig keert Abbink Spaink na de oorlog weer terug op zijn burgemeesterspost.

* Sommige verhalen bevatten meerdere foto's.
Voor app-gebruikers: klik op de foto en swipe naar links om de volgende foto's te zien.

 

De foto's komen uit de privé-collectie van Bep Murk en uit de beeldbank van de Historische Kring IJsselstein.

What's new

Deze online audiogids is een van de drie onderdelen van de buitenexpo Bezet & Vrij die van 29 april tot medio oktober 2020 te zien is. 

 

De bordenroute is te zien in het Kronenburgplantsoen en bestaat uit foto's en verhalen van de bezetting en bevrijding van IJsselstein. 

 

De film is een bijzonder document over de bevrijding en de nadagen van de oorlog. De film begint al in 1939 bij de bouw van het zendercomplex.

 

Bezet & Vrij is een initiatief van Museum IJsselstein in samenwerking met de Historische Kring IJsselstein. De tentoonstelling is mede tot stand gekomen door bijdragen van de Oranjevereniging en het comité 75 jaar bevrijding IJsselstein.

 

 

Plan your visit

Reviews

3 reviews

Review this tour
A minimum rating of 1 star is required.
Please fill in your name.
  • Floor en Astrid den Boer

    5 out of 5 rating 05-16-2020

    Was een leuke tour rond de kerk en van verschillende verhalen toch weer wat opgestoken.

  • Traveler

    5 out of 5 rating 05-04-2020

    Heel bijzonder om op deze manier de verhalen te zien en te horen!

  • Coco

    5 out of 5 rating 05-01-2020

    ge wel dig

Sponsors of this museum

Create your own audio tours!

Use of the system and the mobile guide app is free

Start

App preview on iOS, Android and Windows Phone